Krize Müdahale Vize
Kriz Tanımı ➡️Bireyin uygun kaynaklar ve baş etme mekanizmalarını aşan durumları ifade eder.
Baş edilemeyen bir olayın gittikçe büyüyen bir tehdit olarak algılanması kriz olarak tanımlanabilir.
Stres; Stres psikolojik denge durumunun ortadan kaybolmasıdır. Her kriz stres oluşturur, ancak her stresli durum kriz değildir. Kriz tepkileri stres tepkilerine benzerdir. Farkı ise krizin bir başlangıç noktasının olmasıdır. Krize neden olan olay belli ve kısa sürelidir.
Afet; Daha geniş ölçekte kitleleri etkileyen krizler afet olarak isimlendirilir. Krizler iyi yönetilmezse afete dönüşebilir. (Doğal afet & Teknolojik afet & İnsan kaynaklı afet)
Travma; ciddi fiziksel ve psikolojik örselenme veya bedensel bütünlüğe yönelik bir tehditten dolayı yaşanan korku durumlarının deneyimlenmesidir. Her kriz travmatik bir deneyim olmayabilir. Travmalar doğası gereği olağandışıdır ve günlük hayatta sıklıkla görülmez.
Kriz durumlarının Özelikleri
⚡İnsanların yaşamlarında iz bırakan ve geri dönülmez durumlardır.
⚡Bireyleri veya grupları etkileyebilir.
⚡Olumsuz sonuçları vardır.
⚡Krizlerde çok kısıtlı zamanda hızlı karar vermek gerekebilir.
⚡Küçük/büyük, beklendik/öngörülemeyen olabilir.
Kriz durumlarının Ayırt edici özellikleri
⚓Tetikleyici bir olayın durumun varlığı
⚓Öznel stres durumunun yaşanması
⚓Her zaman kullanılan baş etme yollarının işe yaramaması
⚓Duygusal ve davranışsal sorunların ortaya çıkması
Bir kriz Durumunda Aşamalar
💭Kriz Aşaması >> İşlem Aşaması >> Uyum Aşaması
Kriz Aşaması; Güvenliğin sağlanması, yaşamın korunması, krizin sona erdirilmesi amaçlanır. Hayatta kalanlar, tanıklar, ilk müdahale ekipleri, yakınlarını kaybedenler, ve topluluk üyelerini etkiler.
İşlem Aşaması; Kriz yönetimini içerir. Bu dönemde insanlar hala krizde ama güvenlik sağlanmış ve temel ihtiyaçlar karşılanmaya başlamış, olayı anlamlandırmaya başlamışlardır. (Ne oldu? Şimdi ne olacak ?).
Uyum Aşaması; Deneyimi kişiselleştirmek, yas çalışması, ritüelleri oluşturmak, sanatı kullanmak, yapılandırılmış destek, yönlendirme.
Krize Müdahale
🕳️Krize müdahale kriz tepkilerini hafifletmek, durdurmak ve bireyleri kriz öncesine döndürmeyi amaçlamaktadır.
🕳️Sosyoekonomik durum, sosyal destek ve krizin doğası krizin çözümlenmesini etkiler.
🕳️Krize müdahale evreler halinde ilerler.
🕳️Kriz olumlu sonuçlanırsa birey daha güçlenebilir, yeni baş etme becerilerini öğrenebilir ve gelecekteki durumlarda bunları kullanabilir.
🕳️Olumsuz sonuçlanırsa ruh sağlığı problemleri ve intihara sürükleyebilir.
Kriz Türleri
1. Gelişimsel Krizler; Gelişim Dönemi Krizleri & Yaşam Dönemi Geçiş Krizleri
A. Gelişim Dönemi Krizleri; Erikson Sekiz Aşamalı Psikososyal Gelişim Teorisi
Erikson krizlerin gelişim için gerekli olduğunu savunur.
Bu krizler sağlıklı bir biçimde atlatılmadığında sıkıntı oluşturur.
B. Geçiş Dönemi Krizleri
➡️Bir gelişim döneminden diğerine geçerken meydana gelir.
➡️Okuldan mezun olmak, kariyer ve iş değiştirmek, evlenmek, gebelik, çocuk sahibi olmak, emekli olmak.
➡️Birey mevcut olanakları ile ortaya çıkan değişim ve dönüşüme uyum sağlamayıp gelişim görevlerini yerine getiremediğinde kriz atlatılmaz.
➡️Yeni beceri ve uyum mekanizmaları gerekebilir.
➡️Klinik uygulamada; Yeni döneme ilişkin bilgilendirmek ve bu döneme ilişkin duyguların konuşulması işe yaramaktadır.
2. Durumsal Krizler
🕳️Bireyin biyolojik, psikolojik ve sosyal bütünlüğünü tehdit eden olaylar durumsal krizler olarak nitelendirilmektedir.
Kontrol edilemeyen ve beklenmedik dışsal stres kaynakları veya durumlar tarafından yaşama dahil olan ve duygusal olarak baş edilemeyen olaylar ile tetiklenmektedir.
🕳️Temel ihtiyaçların karşılanmasını sağlayan kaynakların kaybı veya böyle bir kayıp riski varsa durumsal kriz oluşabilir.
Durumsal Krizler
1️⃣ Ölümcül hastalık/kaza
2️⃣Şiddete maruz kalma
3️⃣ Ölüm tehlikesine maruz kalma/yaralanma
4️⃣ Uzun süreli hastalık ve tedavi
5️⃣ Doğal afet /savaş
6️⃣ İş kazaları ve insan eliyle ortaya çıkan endüstriyel afetler
7️⃣ Salgın/Pandemi
🔚2.Hafta🔜
Krizde Risk Altında Olan Gruplar/Durumlar
Kriz Öncesi Değişkenler;
Kadın olmak
Durum sırasında yaşın küçük olması
Düşük sosyo-ekonomik statü
Düşük eğitim
Düşük zeka
Azınlık olma
Psikolojik bozukluk geçmişi
Sosyokültürel bağlam
Kriz Sırasındaki ve Sonrasındaki Değişkenler;
Travmatik yaşantının şiddeti
Kayıplar
Sosyal desteğin yetersiz olması
Genel yaşam stresi
Kriz Tepkileri😲
⚡Kriz durumları karşısında şok, korku, gerilim, şaşkınlık, kafa karışıklığı ve kontrol kaybı duygusunun yaşanmasıyla ortaya konan tepkilerdir.
⚡Olayın özellikleri kadar bireysel özellikler de önemlidir (Algı). Bir nebze öznel bir deneyimdir.
⚡Krizin içeriğine ve türüne göre tepkilerin yoğunluğu değişebilir.
👹Kriz Durumda Fiziksel Tepkiler
Baş ağrısı
Baş dönmesi
Aşırı uyarılma
Üşüme/yanma
Gerginlik
Göğüste daralma
Halsizlik
Yorgunluk
Mide bulantısı
İştah azalması/artması
Kriz Durumunda Bilişsel Tepkiler
Dikkat ve konsantrasyon sorunları
Unutkanlık
Düşünce bozuklukları
Karar verememe
Tam veya kısmi amnezi
Rahatsızlık veren imgelerle meşgul olma
Katı özeleştiri
Sürekli tehlikelerden korunma planları yapma
Manevi ve dini inançları
Kriz Durumunda Psikolojik Tepkiler
Şoka girme
Hissizlik
Güvensizlik hissi
Derin üzüntü
Ölen kişiye özlem
Çaresiz ve güçsüz hissetme
Aşırı alınganlık
Öfke ve öç alma
Hırçınlık
Düşük tolerans
Umutsuzluk
Karamsarlık
Suçluluk duygusu
Ani duygu değişimi
Kriz Durumunda Davranışsal Tepkiler
Uyku düzeninin bozulması
Asabi davranışlar
Sürekli tetikte olma/kötü bir şey olacak beklentisi
Görünür bir şey yokken ağlamaklı olma
Aile ve arkadaşlarla çatışma
Travmatik olayı hatırlatıcı unsurlardan kaçma
Duyguları ifade edememe
Sosyal ortamdan uzaklaşma
Alkol ve ilaç kullanımı
Akut Stres Tepkileri
🔎İnsan bir stres kaynağı ile karşılaştığında otonom sinir sistemine dahil olan sempatik sinir sisteminin etkinleşmesiyle savaş kaç ya da don tepkisi göstermektedir. Savaş kaç ya da don tepkisi sırasında vücutta belirli fiziksel ve kimyasal değişimler ortaya çıkar ve kişi savaşmaya, kaçmaya veya donakalmaya hazır hale gelir.
🔎İnsanın hayatta kalmasında kritik rol oynayan akut stres tepkisi, aynı zamanda insan türünün uyum sağlama, adapte olma ve gelişme yeteneğinde oldukça etkili olmuştur.
🔎Otonom sinir sistemi insanın iradesi dışında çalışan ve tüm organları yöneten bir sistemdir. Bu sistem sempatik sinir sistemi ve parasempatik sinir sistemi olarak iki ana bölüme ayrılmaktadır.
🔎Sempatik sinir sistemi tehlike algılandığı durumlarda güvenliği sağlamak adına harekete geçmekte ve genellikle stres ile aktive olmaktadır. Bu sistem aynı zamanda vücutta enerji tüketimine neden olan aktivitelerin harekete geçmesini sağlamaktadır.
🔎Parasempatik sinir sistemi vücut stresten kurtulmaya ve ideal hale dönmeye çalışırken devreye girmektedir.
🏃🏻♂️Savaş & Kaç Tepkisi
🔍Vücut, sempatik sinir sisteminin aktivasyonundan kaynaklanan bir dizi fiziksel değişiklikle tepki verir.
🔍Bu da kalp atış hızının, solunumun, kan basıncının artmasına ve sindirimin azalmasına neden olur. Akut stres tepkisinde beden birçok fizyolojik değişiklik göstermeye başlar. Bedenimizi otomatik bir şekilde savaşmaya ya da kaçmaya hazırlayan sinir sistemi, otonom sinir sistemi olarak bilinmektedir.
🥶Don Tepkisi
🪐Diğer iki tepkiden farklı olarak pasif bir savunma stratejisidir. Savaş ve kaç tepkilerinde aktivite seviyeleri ve enerji artarken don tepkisinde (freeze response) aktivite seviyeleri ve enerji azalmaktadır.
🪐Bu tepki kişinin stres karşısında geçici şekilde felç benzeri bir davranış sergilemesini ve kişinin hareketsizleşmesini sağlamaktadır. Donakalma sırasında vücut oldukça hareketsiz kalırken nefes alış verişi ve kalp atış hızı azalmaktadır.
Müdehale Örneği Kutu ◼️ Nefes Tekniği
(Savaş & Kaç Tepkisi)
🧡Dört kez sayarak burnunuzdan nefes alın. Tam bir nefes sağlamak için göbeği ve kaburgaları genişletin.
🧡Nefes almadan veya nefes vermeden dört kez sayın.
🧡Dört kez ağzınızdan nefes verin, ciğerlerinizi boşaltın ve karın ile kaburgaların normal pozisyonlarına dönmesine izin verin.
🧡Dört sayı boyunca ciğerleriniz boş halde tutun.
Müdahale Örneği (DonmaTepkisi)
🧠Koluna girerek birlikte kısa bir yürüyüş yapma
🧠Beden uzuvlarını birlikte tarama
🧠Konuşturmaya ve oryantasyonu sağlamaya çalışma
🔚3.Hafta🔜
Roberts 7 Aşamalı Krize Müdahale Modeli
Roberts 7 Aşamalı Krize Müdahale Modeli
🔰Klinisyen, bir modelin her bir bileşenini veya aşamasını öğrenerek, hedefe ulaşmayı, problemi çözmeyi ve krizin çözümünü kolaylaştıracaktır. Roberts'ın yedi aşamalı krize müdahale modeli; krize neden olan bir olayın (örneğin, biten aşk veya boşanma & flört şiddeti ve cinsel saldırı) sonucu olarak kriz durumunda başvuran danışanlara veya alevlenen bir ruh sağlığı krizi durumunda kullanılır.
🔰Tüm ruh sağlığı klinisyenlerinin (klinik psikologlar, psikiyatristler, psikiyatri hemşireleri, sosyal hizmet uzmanları ve kriz yardım hattı çalışanları) kriz müdahalesinin ilkeleri ve uygulamaları konusunda bilgi sahibi olmalıdır.
Roberts’ın kriz tanımı; Kişinin olağan başa çıkma mekanizmalarının başarısız olduğu ve psikolojik sıkıntı ve işlevsel bozulmaya dair kanıtların bulunduğu, psikolojik homeostazın akut bir şekilde bozulmasına neden olan stresli bir yaşam deneyimine verilen öznel tepki.
Krize müdahale gönüllü olmalı, hızlı bir şekilde yapılmalı ve ihtiyaç duyulduğunda sağlanmalıdır. Kriz kişiseldir ve bireyin potansiyel olarak krize neden olan olayı algılamasına, kişiliğine ve mizacına, yaşam deneyimlerine ve değişen düzeylerde baş etme becerilerine bağlıdır.
Üç bakım düzeyi; 24 saat kriz müdahale yardım hattı & Ayakta tedavi kliniğinde kriz müdahalesi & Yatılı psikiyatrik kriz hizmetleri.
Kriz Müdahale Amaçları
💣Müracaatçının öz yeterliliğini yeniden geliştirmeyi, böylece duygularını yönetebilmeleri ve hayatlarına devam etmek için eylemlerini planlayabilmeleri için somut adımlar atmalarını hedefler.
💣Krize müdahale uygulayıcısının amacı etkilenen bireyin mümkün olan en kısa sürede işlevsel düzeylere ulaşmasına yardımcı olmaktır.
💣Krizin ortaya çıkmasını belirleyen önemli bir faktör, algılanan zorluklar ile müracaatçının yaşadığı sorunlar için acil eylem gerektiren koşullar arasındaki dengesizlikten kaynaklanmaktadır. Uygulayıcı bu dengeyi yeniden kurmaya çalışır.
💣Krize müdahale yoluyla bireylerin eski güçlü yönlerini, kaynaklarını ve baş etme becerilerini geliştirerek kişisel büyüme ve gelişme fırsatları sağlanır ve aynı zamanda yeni güçlü yönlerin, kaynakların ve becerilerin gelişimi teşvik edilir
⚰️Krize Müdahale Özelikleri
✅Daha kısa süreli, etkin, yönlendirici ve amaç odaklı bir müdahaledir.
✅Uygulayıcı daha aktiftir.
✅Uygulayıcı hem zorlukları, hem de kaynakları değerlendirir.
✅Müracaatçılar çoğunlukla kendi çabalarıyla başvurmazlar.
✅Sadece kriz durumuna ve mevcut soruna odaklanılır.
✅Müracaatçının önceki denge durumuna dönmesi hedeflenir.
✅Bir an önce kontrolü ele geçirmesi amaçlanır.
✅İçsel ve dışsal müdahaleler birlikte kullanılır.
✅Süre zaman: 6-8 oturum
✅Güvenlik, istikrar, bağlantıda kalmak önemlidir.
✅Kriz müdahalesinin ardından müracaatçıların birkaç hafta içinde toparlanmaları beklenir.
✅Müracaatçı tepkisiz olduğunda yönlendirici yaklaşıma ihtiyaç vardır.
✅Uygulayıcı geçici bir şekilde kontrolü, otoriteyi, sorumluluğu almalıdır.
✅Yönlendirici tutumdan >> işbirliği tutumuna yönelik bir geçiş yapılır.
✅Hastaneye yatırılması gereken kişiler;
✅Görevini yerine getiremeyecek şekilde depresyona girenler
✅Ağır psikotik dönem geçirenler
✅Ağır şok, matem yada kayıp sıkıntısı yaşayanlar
✅Günlük işlevleri yerine getiremeyecek şekilde anksiyetesi yüksek olanlar
✅Gerçeklik algısı yitenler
✅Kendileri ve diğerleri için tehdit oluşturanlar
1. Biyopsikososyal Değerlendirme
🎯Danışanın kişisel özellikleri, krizin parametreleri, krizin süresi ve yoğunluğu ile ilgili bilgileri sistematik bir şekilde organize etme ve problemin ortaya konması sürecidir.
🎯Danışanla ilk temas sırasında mümkün olduğunca hızlı bir değerlendirme alınmalıdır. Bir tanısal çalışma ve geniş öykü almak için zaman yoktur.
🎯Müracaatçının öncelikle güvenliği ve acil ihtiyaçları değerlendirilmelidir. Kriz çalışanı, örneğin, yardım hattını arayan kişinin artık aile içi şiddetin, şiddete başvuran bir takipçinin veya cinsel istismarın hedefi olup olmadığını tespit ederek güvenliğinden emin olmalıdır.
🎯Biyopsikososyal değerlendirmede bilgi almak için müracaatçıyı sorgulamak yerine, müracaatçının hikayesi ilerledikçe bu bilgilerin ortaya çıkmasına olanak tanıyan ustaca bir görüşme stili kullanılmalıdır.
🎯Değerlendirme sonunda eğer klinisyen danışanın durumu hakkında sağlam bir anlayışa sahipse ve danışan bu süreçte kendisinin duyulduğunu ve anlaşıldığını hissetmişse iyi bir değerlendirme yapılmış demektir.
Biyopsikososyal Değerlendirme
✔️Kişisel, Çevresel özellikler ve Sağlık Durumu;
✔️Kısa demografik bilgiler
✔️Çevresel bilgiler (Nerede & Kimlerle yaşıyor?& Şu an yanında kimler var?)
✔️İnformel destek & sosyal desteğin varlığı
✔️Stres etkenleri
✔️Sağlık durumu
✔️Tıbbi ihtiyaçları ve ilaçları
✔️Mevcut uyuşturucu ve alkol kullanımı
✔️İntihar, cinayet, şiddet riskleri
✔️İçsel ve dışsal başa çıkma yöntemleri,
✔️Kaynakları kapsamalıdır.
🌍 Biyopsikososyal Değerlendirme🌏
💧Problemin ortaya konulması
💧Olayın genel akışı ile ilgili bilgi alınır. Ne olduğu anlaşılır.
💧Ne oldu?
💧Kriz nasıl başladı?
💧Olayın içinde kimler var?
💧Sebebi nedir?
💧Problem ne kadar ciddi?
💧Kim, ne zaman, nerede, ne oldu?
💧Travmatik olayın büyüklüğü müracaatçı tarafından nasıl algılanıyor?
1. Biyopsikososyal Değerlendirme
💫Biyopsikososyal değerlendirme denge ve destek sağlandıktan sonraya ertelenebilir.
💫Ön görüşme formları kullanılabilir.
💫Kişinin hayatında neler kötüye gidiyor?
💫Bu durumda hala işlevsel olan şeyler nelerdir?
💫Kişinin kendisi veya diğerleri için zararlı olma durumu nedir?
💫Akut veya yoğun psikiyatrik semptomlar var mı?(kısa dönemli yatış ve ilaç tedavisi gerekebilir)
💫Hastane / ayakta tedavi/ sosyal gruplar veya sosyal servislere yönlendirilecekler belirlenmelidir.
Kriz Tepkilerini & İşlevselliği Değerlendirme (Triyaj Modeli)
🎩Bir kriz tepkisinin duygusal, bilişsel ve davranışsal yönlerini değerlendirmenin yararlı (ve hızlı) yöntemlerinden biri, triyaj değerlendirme modelidir. Bu modelde kriz durumunda sağlıksız, kişiyi işlevsiz hale getiren ve kişiyi en çok rahatsız eden tepkiler değerlendirilir.
1. Bilişsel Alan
⚡Düşünce örüntüleri değerlendirilir.
⚡Kriz hakkındaki düşünceleri gerçekçi ve tutarlı mı?
⚡Danışan krizi ne kadar gerçekçi veya abartmış algılıyor?
⚡Söyledikleri bir anlam ifade ediyor mu?
⚡Sınır ihlali, tehdit, kayıp durumu var mı?
⚡Ne kadar süredir bu kriz düşünceleriyle ilgili?
2. Duygusal Alan
📀Duygular dengenin bozulduğunun ilk işaretleridir.
📀Kriz durumunda müracaatçılar duygusal olarak kontrolden çıkmış ya da geri çekilmiş olabilirler.
📀Duyguları gerçekçi ve duruma uygun şekilde ifade etmeleri sağlanmalıdır.
📀Nihai olarak duyguları kontrol etmesi hedeflenir.
📀Genellikle korku, üzüntü, öfke duyguları görülür.
📀Genelde sırasıyla;
📀Şok, duygusuzluk
📀Geri çekilme
📀Kayıp ve yas yaşanır.
3. Davranışsal Alan
💙Müracaatçıların davranışları ve psikomotor eylemleri gözlemlenir.
💙Sakince oturuyor mu?
💙Düzgün nefes alabiliyor mu?
💙Tepkisiz mi?
💙Yaklaşma, kaçınma, sabit kalma (paralize olma) durumu var mı?
💙Müracaatçıyı işlevsel hale getirmenin yolu ona aynı anda yapabileceği bazı eylemler yaptırmaktır.
💙Birlikte nefes alma egzersizi yapmak, kas gevşetme, yürüyüş gibi.
💙Bazen kişiler kontrolü kaybederek hareketsiz hale gelebilir. Hareket az da olsa sağlandığında iyileşme iklimi oluşacaktır.
💙Krizi daha iyi atlatanlar; kriz sırasında ve sonrasında daha etkin seçenekleri değerlendirerek bazı somut ve acil eylemlerde bulunan kişilerdir.
💙Geçmişte bu gibi durumlarda kontrolü eline almanı sağlayan ne olurdu? Şimdi kontrolü eline alman için ne yapabiliriz? Şu anki kriz durumunda sana destek olabilecek birileri var mı?
İntihar Düşüncesini Değerlendirme
⏺️Ölüm riskinin değerlendirilmesi, her şeyden önce, hastanın gerçekten zehir yutmak veya aşırı dozda ilaç almak gibi bir intihar girişimi başlatıp başlatmadığını tespit etmeyi içerir. Eğer herhangi bir intihar girişimi söz konusu değilse, kriz çalışanı müracaatçının kendine zarar verme “potansiyeli”ni araştırmalıdır.
⏺️İntihar düşünceleri ve duyguları hakkında sorular sormak (Artık dayanamayacağınızı söylüyorsunuz, bundan kendinize zarar vermeyi düşündüğünüzü mü anlamalıyım? )
⏺️İntihar planının ölümcüllüğünü ölçme (Örneğin, krizdeki kişinin bir planı var mı? Plan ne kadar uygulanabilir? Krizdeki kişinin aklında planı gerçekleştirmek için bir yöntemi var mı? Yöntem ne kadar öldürücü? Kişi bu planı gerçekleştiriyor mu? Uyuşturucu veya ateşli silah gibi kendine zarar verme araçlarına erişimi var mı?)
⏺️İntihar geçmişinin sorgulanması
⏺️Belirli risk faktörlerini dikkate alma (Örneğin, müracaatçı sosyal olarak izole edilmiş veya depresyonda mı, boşanma veya işten çıkarılma gibi önemli bir kayıp mı yaşıyor?) (Örneğin, ölümcül bir hastalıktan veya acı verici bir durumdan muzdarip olan yardım hattını arayan kişinin niyeti kendine zarar vermek olabilir.)
2. Hızlıca İlişki Kurmak ve İşbirliği
🤎İlişki kurma danışmanın sunduğu ilgi, içtenlik, özen, saygı ve danışanın koşulsuz kabulü gibi koşulların varlığıyla kolaylaştırılır.
🤎Bu aşama aynı zamanda müracaatçıya güven aşılamak ve yargılayıcı bir tutumdan kaçınmak için kriz çalışanının özelliklerinin, davranışlarının veya temel karakter güçlerinin ön plana çıktığı aşamadır.
🤎Terapötik ilişki ilkeleri; Rogers; empati, koşulsuz kabul ve içtenlik
🤎Bu olaydan duyduğunuz üzüntüyü anlıyorum. Gerçekten oldukça etkileyici bir durum yaşamışsınız. Ne zaman isterseniz kendinizi ifade edebilirsiniz.
🤎İçinde bulunduğunuz durumda böyle hissetmeniz çok anlaşılır. Zamanla bu hisleriniz hafifleyecek.
🤎Size yardım etmek için burdayım.
🤎Sizi dinlemek, eşlik etmek ve biraz daha rahat hissetmeniz için burdayım.
2. Hızlıca İlişki Kurmak ve İşbirliği
🖤İyi göz teması, yargılamayan bir tutum, esneklik, olumlu zihinsel tutum, küçük kazanımların pekiştirilmesi ve dayanıklılık gereklidir.
🖤Bu durumda pek çok kişinin deneyimleyebileceği zorlanmalar yaşıyorsunuz. Bu çok insani bir durum.
🖤Konuşmaya başladığımızdan beri daha rahatladığınızı görüyorum. Kendinizi ifade etmeye başladınız. Bunun için sizi takdir ediyorum.
🖤İlk görüşmemizden beri ilerlediğinizi ve daha iyi hissettiğinizi görebiliyorum. Bu beni de çok mutlu ediyor.
🖤Destek ve işbirliği vurgulanmalıdır.
🖤Burada sizin yanınızdayım. Siz kendinizi daha iyi hissedene kadar sizinleyim.
🖤Bundan sonraki adımlarda da birlikte ilerleyeceğiz
3. Problemin Boyutlarını Tanımlamak
🥏Kriz müdahalesi danışanın krizle ilgili mevcut sorunlarına odaklanır ve bunlar genellikle krizi hızlandıran sorunlardır. Klinisyen krize yol açan olay hakkında bilgi sahibi olur ve ele alınması gereken öncelikli sorunları değerlendirebilir.
🥏Tetikleyici olay; Kriz çalışanı müracaatçının hayatında onu şu anda yardıma ihtiyaç duymaya iten şeyin ne olduğunu açıklamakla ilgilenir.
🥏Kaldıraç etkisi; Olayın nasıl bir krize dönüştüğünü anlama sürecinde, klinisyen danışanın başa çıkma tarzına ilişkin bir anlayış geliştirmeye çalışır. Örneğin, kendini suçlama bir kaldıraç etkisi oluşturabilir.
🥏Krizden etkilenen müracaatçıların yaşamak zorunda kaldığı sorunları ve zorlukları belirlemek, dolaylı olarak sorunla nasıl başa çıkılacağına ışık tutar.
🥏Bana biraz neler yaşadığını anlatabilir misin?
🥏Kendini hazır hissediyorsan biraz daha detaya girebilir miyiz?
🥏Tam olarak neler oldu?
🥏Bu durum ilk yaşandığında sizin tepkiniz ne oldu?
🥏Sizin için bardağı taşıran son damla neydi? (Müracaatçının algısı)
🥏Şu anda sizi en çok zorlayan durum nedir?
🥏Şu an en çok ihtiyaç duyduğunuz şey nedir?
4. Duyguların ve Hislerin Keşfedilmesi
🏉Kriz çalışanı, müracaatçının duygularını ifade etmesine, açığa çıkarmasına ve iyileşmesine ve mevcut kriz durumuyla ilgili hikayesini açıklamasına izin vermeye çalışır. Bunu yapmak için kriz çalışanı, başka kelimelerle ifade etme, duyguları yansıtma ve duygulaır inceleme gibi "aktif dinleme" becerilerini kullanır.
🏉Aktif dinleme ve onaylama: Seni anlıyorum. Bu durumlar seni üzmüş olmalı.
🏉Bu diyalogta klinisyen zorlu yanıtlar vermek zorunda kalabilir. Zorlayıcı yanıtlar, bilgi vermeyi, yeniden çerçevelemeyi, yorumlamayı içerebilir. Bu evre eğer uygun şekilde uygulanırsa, müracaatçıların uyumsuz inançlarını esnetmeye ve diğer davranışsal seçenekleri değerlendirmelerine yardımcı olur.
4. Duyguların ve Hislerin Keşfedilmesi
🍫Müracaatçıların hisleri ve duyguları keşfedilmelidir. Bu aşama, aktif dinleme kullanılarak yardım sürecini geliştirebilecek destekleyici ifadeler, düşünceler ve açıklamalarla zenginleştirilmelidir.
🍫Örneğin, bir aldatma deneyimi yaşayan ve yoğun alkol alımı sonrası acil tedavi alan bir kadını düşünelim. Bu kadının değerlendirmesi alındıktan sonra kırgınlık ve öfke duygularını ifade etmesine ve sarsılan güven hikayesini anlatmasına izin verilmelidir. Duygular ifade edildikten sonra makul bir anda, kendine zarar vermenin yüksek dozda alkol almanın etkili bir yol olup olmadığı konuşulabilir.
🔚4. Hafta🔜
5. Alternatifleri Keşfetme ve Üretme
⚙️Bu aşamada krizdeki müracaatçı muhtemelen duygusal dengeyi yeniden kurmaya yetecek kadar duygu üzerinde çalışmıştır. Klinisyenin şimdiye ve buraya odaklandığı sürece etkili bir şekilde müdahale etme yeteneğini en üst düzeye çıkardığı aşamadır.
⚙️Kriz müdahalesi süreç odaklı olmayıp eylem odaklıdır ve kriz durumuna odaklıdır.
⚙️Krizdeki danışanlar, büyük resmi inceleme soğukkanlılığından yoksundurlar. Genelde tanıdık başa çıkma yollarına tutunma eğilimindedirler. Doğası gereği kriz müdahalesi, başarısız başa çıkma becerilerini tanımlamayı ve daha sonra danışanın bunları uyarlanabilir alternatif başa çıkma becerileriyle değiştirmesine yardımcı olmayı içerir.
⚙️Bu durumda sağlıklı başa çıkma stratejileri ve olası seçenekler belirlenir. Uygun model seçilir.
⚙️Bu durumla nasıl başa çıkıyorsunuz?
⚙️Bu durumun üstesinden gelmek için neler yapıyorsunuz? Bunun sizin için bir faydası oldu mu?
⚙️Bu durumu yakınlarınızla paylaşıyor musunuz? Hiç günlük tutmayı denediniz mi?
⚙️Danışanın duygularını ve davranışlarını etkileyen durumları ve beklentileri anlamasına yardımcı olunur.
⚙️Sizce dikkatinizin bu kadar dağılmasının sebepleri nedir?
⚙️Siz bu durumu nasıl atlatmayı dilerdiniz? Bunun önünde ne tür engeller var?
⚙️Size nasıl yardımcı olunmasını bekliyorsunuz?
⚙️Çözüm odaklı yaklaşım bu aşamaya entegre edilebilir.
⚙️ Müracaatçıların sorunu çözmek için daha önce kullandıkları alternatif yollar keşfedilir. Klinisyen müracaatçının yaşamında benzer durumlarda neyin işe yaradığını bulduğunu sorabilir.
⚙️Daha önce buna benzer durumlar yaşadığınız oldu mu?
⚙️ O zaman baş etmek için neler yapmıştınız?
⚙️Bireyin soruna bakış açısı, sürece yardımcı olabilecek kaynak ve alternatiflerin potansiyelini keşfetmeye yardımcı olacaktır.
⚙️Bu durumla ilgili neler yapabiliriz birlikte bakalım mı?
⚙️ Belirlenen birincil sorun için kısa vadeli hedefler ve görevler üzerinde karşılıklı olarak anlaşmak önemlidir.
⚙️Öncelikli hedefimiz insanlarla tekrar iletişim kurmaya başlamak, beslenmemizi düzenlemek, sıkıntı anlarında öğrendiğimiz nefes egzersizlerini tekrarlamak, sabah uyandığımızda hayatımızda varlığına şükredeceğimiz üç şeyi yazmak, günlük yarım saat yürüyüş yapmak, duygularımız yoğunlaştığında onları bir kağıda yazmak, okumak ve bir kutuya kaldırmak.
⚙️İzolasyonun azaltılması - krizdeki kişilerle sürekli teması sürdürmek için arkadaşların, ailenin ve komşuların harekete geçirilmesi gerekebilir. Bu konuda alternatifler keşfedilmelidir.
⚙️Alternatifler oluşturulurken öncelikle bireysel problem çözme yeteneği teşvik edilmelidir.
⚙️Kısa süreli hastaneye yatırılma, geçici barınma seçenekleri, bir tedavi programına dahil olma, destek gruplarına katılma, sanat etkinlikleri gibi alternatifler üzerinde konuşulabilir. Müracaatçının da bu alternatifleri benimsemesi önemlidir.
6. Bir Eylem Planı Oluşturma
🛸 Alternatif stratejilerin güçlendirici bir tedavi planına veya koordineli müdahaleye entegre edildiği yer burasıdır. Krizden çözüme doğru değişim meydana gelir.
🛸 Belirlenen sorun, model ve yaklaşıma göre bir eylem planı oluşturulur.
🛸Örneğin, düşünce süreçleri modelden faydalanılabilir. ile ilgili sorunlar varsa bilişsel davranışçı
🛸Eylem planında çoğunlukla ev ödevleri oluşturulabilir. Örneğin, duygularını tanıma, yönetme ve ifade etme yöntemleri gerçek yaşamda kullanılır.
🛸Müracaatçı için alternatif toplumsal kaynaklar veya hizmetler belirlendiyse bunlara katılım sıklığı planlanmalıdır.
🛸Müracaatçının öz yeterliliğini yeniden geliştirmeye yardımcı olunmalıdır. Böylece hayata devam etmek ve eylemleri hayata geçirmek için somut adımlar atabilirler.
🛸Güvenlikle ilgili bir sorun varsa olası durumla başa çıkma çabası olarak güvenlik planı yapılabilir.
🛸 Bu aşamada danışanın çözüm stratejisini gerçekleştirebilmesini sağlama konusunda destek olabilecek ve referans kaynağı olabilecek kişiler belirlenir. Gerekli durumlarda bağlantı kurulacak telefon numaraları verilir.
🛸Eylem planına her zaman aile veya önemli kişiler dahil edilmelidir. Örneğin, ilaç kullanımını denetlemek ve depresif müracaatçının sorumluluğunu paylaşmak üzere bir aile üyesi veya önemli bir arkadaş görevlendirilmelidir.
🛸Ailede hangi üyeler ne kadar dayanıklı ve güvenilirdir?
🛸 Müracaatçının birlikte yaşayacağı ailenin güçlü yönleri nelerdir?
🛸 Hangi topluluk kaynakları mevcut?
🛸Müracaatçıyı zora sokan tutum ve kalıpların anlaşılması ve yeniden değerlendirilmesi için kişilerarası ilişkiler gözden geçirilmelidir.
🛸 Müracaatçının krize yönelik tepkisini etkileyen faktörler konusunda farkındalığı arttırılmalıdır.
🛸Bu aşamada önemli olan bir boyut da bilişsel boyuttur. Bu nedenle, örneğin, bir boşanmanın, bir çocuğun ölümünün veya aşırı dozda uyuşturucu kullanımının üstesinden gelmek, kriz olayından bir anlam çıkarmayı gerektirir. Olayın anlamı üzerinde çalışmak, duruma hakim olmak ve gelecekte benzer durumlarla baş edebilmek için önemlidir.
🛸Bu durum neden oldu? Bu olay sizin için ne anlama geliyor? Gerçek olaylar kişinin beklentileriyle nasıl çelişiyor? Krize verilen hangi tepkiler (bilişsel veya davranışsal) aslında durumu daha da kötüleştirdi?
🛸Müracaatçının hangi sorunlarının stresle ilişkili olduğunu ve bu stresle baş etmeyi veya ortadan kaldırmayı öğrenmesine yardımcı olunmalıdır.
🛸 Müracaatçıların gelecekteki stres kaynaklarını öngörmesi, uyum sağlama becerilerini güçlendirerek ve sorunlara yol açabilecek alışkanlık ve kalıpları ortadan kaldırarak bunlarla nasıl başa çıkacağını öğrenmesi önemlidir.
🛸Örneğin, yoğun kaygı hissettiğinde buzlu suyla temas ederken rahatlamak, 10 dk. nefes egzersizlerini yapmak, topraklama tekniğini kullanmak.
🛸 Plan oluşturulurken, düşünceli, empatik dinleyici ve destekleyici olmalıdır. Klinisyen müracaatçının eyleme geçerken yaşayabileceği zorluklarının farkında olduğunu iletmelidir.
🛸 Planlar oluşturulurken, şimdiki zamanla ilgilenilmeli ve geçmişi araştırmaktan kaçınılmalıdır. Müracaatçının mevcut yaşam durumu nedir? Odak noktası, kriz ile ilgili ele alınması gereken aksaklık durumunun yanı sıra yararlanılacak düzeltici önlemlerdir.
🛸 Bağımlılıktan kaçınmak için mümkünse 6 görüşme içinde ve aşırı durumlarda krize müdahalenin başlatılmasından en geç 3 ay sonra müdahalenin sonlandırılması uygundur.
🛸 Gerekirse müracaatçıya gelecekte daha fazla yardım sağlanabileceği garanti edilir.
7. İzleme ve Anlaşma
💚Klinisyenler krizin çözülme yolunda olduğundan emin olmak, müracaatçının kriz sonrası durumunu değerlendirmek ve krizin doğru bir şekilde çözülmesi için izleme sürecini planlamalıdır.
💚İzleme aşamasında fiziksel özellikler, uyku, yeme içme durumu, öz bakım gibi durumları sorgulanmalıdır.
💚1. yarıyılda gerçekleştirilebilir.
💚 İşleriniz nasıl gidiyor?
💚 Son görüşmemizden beri hayat nasıl gidiyor? Neler değişti?
💚Kendinizi nasıl hissediyorsunuz?
💚 Şu an hayatınızda sizi zorlayan şeyler var mı?
🎶İzleme süreci şunları içerebilir;
🎶Müracaatçının fiziksel durumu (Örneğin, uyku, beslenme, hijyen)
🎶Krizi tetikleyen olaya ilişkin bilişsel ustalık (müracaatçı ne olduğunu ve bunun neden olduğunu daha iyi anlıyor mu?)
🎶Sosyal, manevi, iş ve okulda genel işlevselliğin değerlendirilmesi
🎶Devam eden tedavi ve programlar varsa bunlardan memnuniyet ve ilerleme
🎶Mevcut stres etkenleri ve bunların nasıl ele alındığı
🎶Olası yönlendirmelere ve havaleye duyulan ihtiyaç (Örneğin, hukuki, barınma, tibbi).
🔹İzleme aynı zamanda kriz müdahalesinin sona ermesinden yaklaşık bir ay sonra bir "güçlendirme" oturumunun planlanmasını da içerebilir.
🔹 Güçlendirme oturumunda müdahale kazanımları ve olası sorunlar tartışılabilir.
🔹 Yas durumundaki müracaatçılar için, ölüm yıldönümü tarihine yakın bir oturumun planlanması tavsiye edilmektedir.
🔹 Benzer şekilde şiddet veya suç mağdurlarıyla çalışan klinisyenler için de olayın 1. ay ve 1. yıl dönümünde bir takip oturumu planlanması önerilmektedir.
🔚6.Hafta🔜
Çözüm Odaklı Krize Müdahale
🔗Çözüm odaklı krize müdahale müracaatçının güçlü yönlerini, yeterliliklerini, başarılarını ve çözümlerini belirlemek ve geliştirmek için çabalar.
🔗 Çözüm odaklı yaklaşım, sorunları hem normal yaşamın hem de insan yaşamının doğasında olan bir şey olarak görür.
🔗 Müracaatçıların kendi çözümlerini geliştirmeleri ve üstlenmeleri önemlidir.
Çözüm Odaklı Müdahalede İşbirliği İlişkisi Oluşturmak
📝 Çözüm odaklı yaklaşımda çözümlerin ve hedeflerin belirlenmesi ve bunlara yönelik çalışma için ortak işbirliği yapılır.
📝Müracaatçının çerçevesini (referans çerçevesi) kullanmak gerekir.
📝 Çözüm odaklı yaklaşımda işbirliğini kolaylaştırmak için klinisyenin müracaatçıyla yüzleşmekten ve savunma oluşturmaktan, tartışma ve münakaşalara girmekten kaçınmak gerekir.
📝 Müracaatçıyı kendi yaşadığı durumun uzmanı olarak görmesi gerekir.
Öykü alma, temel problemleri tanımlamak ve başarısız sorun çözme girişimlerini belirlemek
⚓Her ne kadar çözüm odaklı yaklaşım benimsense de krize müdahale sorunların tanımlamasıyla başlanır. Bu noktada müracaatçı sorunlu durumdan ve buna eşlik eden acı verici duygulardan bahsetmek isteyebilir.
⚓ SHU sorun sözcüğünü kullanmak yerine, müracaatçının yaşadığı kriz olayını normalleştirmenin bir yolu olarak kaygı/endişe sözcüklerini kullanabilir. Böylece krizi patolojikleştirmekten uzaklaşır. Ayrıca, görüşmeden beklentilerle giriş yapılabilir.
⚓Hangi endişeleriniz nedeniyle bugün buradasınız?
⚓ Görüşmelerimizden beklentiniz nedir?
⚓ Problemler tanımlanırken dış kontrol odağı ortadan kaldırılmaya ve müracaatçıları güçlendirmek için onların iç kontrol odağı geliştirmeleri amaçlanır.
⚓ Müracaatçı bir dizi sorundan bahsettiğinde, klinisyen müracaatçıdan bu sorunları önceliklendirmesini ister.
⚓ Şu anda yaşadığınız, birçok sorundan bahsettiniz. Mümkün olduğunca aynı anda tek bir sorun üzerinde çalışmanın çok faydalı olduğunu düşünüyorum. Birlikte yapacağımız çalışmalarda, az önce bahsettiğiniz konulardan hangisine ilk önce odaklanmak istersiniz?
⚓Müracaatçının öyküsünün bir kısmı, onun zor durumu nasıl çözmeye ve bu durumla başa çıkmaya çalıştığının anlatılmasını içerir. Böylece başarısız baş etme girişimleri yerine farklı bir şey denemeyi düşünmelerine yardımcı olur.
Müracaatçının Hedeflerini Ortaya Çıkarmak
🧭Çözüm odaklı yaklaşımda sorunları tanımlamaktan çok hedefleri belirlemeye önem verilir.
🧭 Gelecekte nasıl farklı hissetmek, düşünmek ve davranmak istediklerini ne kadar detaylı anlatırlarsa hedefler o kadar netleşir.
🧭 Sorunlar gibi, hedefler de müracaatçı tarafından belirlenmeli ve mümkün olduğunca spesifik olarak tanımlanmalıdır.
🧭Hedefleri belirlerken;
🧭 Hedeflerin olumlu çerçevelenmesi
🧭 Mucize soru/rüya sorusu/kristal küre sorusu
🧭 Ölçeklendirme soruları kullanılabilir.
Hedeflerin olumlu olarak çerçevelenmesi
🪘Hedefler olumsuz yerine olumlu olarak ifade edilmelidir.
🪘 "Depresyona girmek istemiyorum" veya "Depresyondan kurtulmak istiyorum➡️ Kendimi daha iyi hissetmek istiyorum
🪘 Olumsuz ifadeler kullanıldığında;
🪘Bunun yerine ne hissetmek istiyorsunuz? Ne yapmak istiyorsunuz?
Mucize soru/Rüya sorusu
🎭Bazen müracaatçılar spesifik bir hedef belirlemede zorluk yaşarlar. Klinisyen bu durumu kolaylaştırmak için mucize soruyu kullanabilir.
🎭Bugünkü görüşmemizden sonra eve gittiğiniz ve uyudunuz varsayalım. Uyurken bir mucize olur ve sorunlarınız sihirli bir şekilde çözülür ve ortadan kalkar. Yarın sabah uyandığınızda herşey farklı olacak. Uyandığınızda bir mucizenin gerçekleştiğini nasıl anlarsınız. Burada ilk işaretler neler olur?
🎭Neyi farklı yapıyor olurdunuz?
🎭Sonra neler farklı olurdu?
🎭Kendinizi iyi hissettiğinizde farklı neler olur? Neler yapardınız?
🎭Mucize sonunda 15 kilo vermiş olacağınızı söylediniz. Peki 15 kilo verdiğinizde hayatınızda neler farklı olacak?
🎭Mucize sonunda çocuklarla daha az tartışacaksınız. Peki bunun yerine neler yapıyor olacaksınız
🎭Kişilerarası bağlamı kullanma; Mucize soruyu veya rüya sorusunu kullanarak müracaatçılardan somut değişim hedefleri belirlenirken sevdiklerinin kendilerinde neyin farklı olduğunu fark edebileceklerini ve nasıl farklı tepki vereceklerini sormak yararlı olacaktır.
🎭Bu mucize gerçekleştikten sonraki sabah ilk kim orada olacak?
🎭Bir mucizenin gerçekleştiğini fark eden kişi kim olur?
🎭İnsanların sizde fark edeceği ilk şey ne olacak?
🎭 Bu mucizeden sonra insanlar size nasıl farklı tepki verecek?
🎭 Peki siz onlara nasıl farklı tepki vereceksiniz?
Kristal Küre Sorusu🔮
🖲️Bir kristal küren olduğunu ve bununla geçmişi, şimdiyi ve geleceği görebildiğini düşün. Şimdi kendi geleceğine odaklan. Hazır olduğunda herşeyin senin için daha iyi olduğu bir zaman gitmeni istiyorum. O zaman içerisinde bugün konuştuğumuz problem artık ortadan kalkmış.
🖲️Orada ne görüyorsunuz? Ne olmuş da sorun ortadan kalkmış?
🖲️ Nelerin farklı olduğunu görüyorsunuz?
🖲️Orada kimler var?
🖲️ Fark ettiğiniz ilk şey ne oldu?
🖲️ Neler değişmiş?
Ölçeklendirme Soruları
🗿A. Ölçeklendirme soruları müracaatçının sorununu ve hedefini ölçmeye olanak tanır.
🗿 B. Müracaatçının durumunu ve ilerlemesini değerlendirmede yardımcı olur.
🗿 1 sorunun olabileceği en kötü sonuç ve 10 ise en arzu edilen sonuç olacaktır.
🗿 Müracaatçılar daha sonraki toplantılarda kendilerini az da olsa daha üst puanlarda değerlendirdiğinde, klinisyen bunun gerçekleşmesi için neler yaptığını sorar. Bu, müracaatçının neyin yararlı olduğunu belirlemesine yardımcı olmanın bir yoludur.
Alternatiflerin/Çözümlerin Belirlenmesi
🗽 Müracaatçı sorunların ortadan kalktığı bir geleceği ayrıntılı olarak tanımladıktan ve somut hedefler ortaya çıktıktan sonra SHU müracaatçının hedefleri gerçekleştirmesine yardımcı olabilecek alternatifleri ve çözümleri belirlemesine yardımcı olmak için çeşitli sorular sorabilir.
Alternatiflerin çözümlerin belirlenmesinde;
❓İstisna soruları
❓Geçmiş başarılar
❓ Başa çıkma soruları
❓Övgüler kullanılır.
İstisna Soruları
❓ Müracaatçılar klinisyenle ilk görüştüklerinde genellikle kriz durumu, sorunlar ve buna karşılık gelen duyguları hakkında konuşmaya başlarlar.
❓Çözüm odaklı yaklaşımda klinisyen sorunun olmadığı zamanları veya en azından daha az sıklıkta veya yoğunlukta olduğu zamanları (İstisnaları) öğrenmek için sorular sorar.
❓ Bu varsayıma göre müracaatçı genellikle işleri daha iyi hale getirmek için bir şeyler yapmaktadır. İşe yarayan şeylerin aynısını ve daha fazlasını yapmak faydalı olacaktır.
Geçmiş Başarılar
❓ Bazen müracaatçılar başlangıçta mevcut yaşamlarında veya yakın geçmişlerinde mevcut sorunlarına ilişkin istisnaları tespit etmekte zorluk çekerler.
❓ Bu durum ortaya çıktığında, SHU geçmişte müracaatçının aynı veya benzer durumlarla başarılı bir şekilde başa çıktığı zamanlar ve bunu nasıl başardığı hakkında sorular sorabilir.
❓ Buradaki fikir geçmişte hangi çözümlerin işe yaradığını bulmak ve bunları mevcut kriz durumuna uygulamaktır.
Başa Çıkma Soruları
❓ Çoğu zaman krizdeki müracaatçılar hiçbir şeyin yolunda gitmediğini, hayatlarında olumlu hiçbir şey bulamadıklarını ve geçmişte ya da şimdi olan herhangi bir başarıyı tespit edemediklerini ifade ederler. Bu tür kişiler kendileri ve gelecekleri hakkında umutsuz hissedebilirler.
❓ Kriz çalışanının bu tür olumsuzlukları büyük bir çaresizliğin işareti ve yardım sinyali olarak kabul etmesi gerekir. Böyle bir durumda müracaatçı SHU'nun olumluya odaklanmasını yapay ve dayatma olarak algılayabilir.
❓ Başa çıkma sorusu, olumlu değişim olasılığını çok az gören müracaatçılarda oldukça etkili olabilir.
❓Başa çıkma soruları müracaatçıların güçlenme duygusu hissetmeleri için bir itici güç olabilir çünkü onlar sahip oldukları veya unuttukları kaynakların farkına varmaya başlarlar.
Övgüler
❓ İlk kez bir klinisyene başvuran müracaatçıların çoğu yargılanmayı ve eleştirilmeyi bekler ve kendilerini savunmaya hazır olabilirler.
❓Müracaatçılara iltifat etmek, savunma ve direnci ortaya çıkarmak yerine, işbirliğini sürdürmenin bir yoludur. İltifatların doğrudan mevcut sorunla ilgili olması gerekmez, müracaatçılar için iyi olan veya arzuladığı şeyle ilgili olabilir.
❓ Dolayısıyla bu tür iltifatlar, müracaatçılara güçlü yönleri, başarıları veya istisnalar hakkında geri bildirim niteliğindedir.
❓Müracaatçılar genellikle klinisyenden övgü aldıklarında şaşırırlar, rahatlarlar ve memnun olurlar. Çözümlerı aramaya, tanımlamaya ve genişletmeye daha istekli olurlar.
❓ Müracaatçıları övmek görüşme sırasında her zaman faydalıdır, ancak özellikle oturumun sonuna doğru ve oturumlar arası görevlerin pekiştirilmesinde faydalıdır.
❓ Klinisyen müracaatçının yüzeysel ve samimiyetsiz olarak algılayabileceği aşırı iltifatlardan kaçınmaya dikkat etmelidir. İltifatlar müracaatçının gerçekte yaptıklarına ve anlattıklarına dayanmalıdır.
Eylem Planı Geliştirme
🧶 Eylem planı diğer kriz müdahale modellerinden farklı şekillerde müracaatçıların sorunlarının çözümü ve hedeflerine ulaşmaları için gereken her şeyi zaten bir dereceye kadar yaptıklarını veya yapabilecek kapasitede olduklarını varsayar.
🧶Bu nedenle çözüm odaklı yaklaşımdaki görevler müracaatçıların çözümleri tanımlamasını ve/veya bunlardan daha fazlasını yapmasını içerir. Çözüm odaklı görevler müracaatçıların geçmişte kullandığı veya şu anda kullanmakta olduğu düşünce, duygu ve davranışlara dayanmaktadır.
🧶Oturumlar arası görevler, oturum sonunda mesaj şeklinde iletilir. Bu mesaj, öncelikle müracaatçıya övgüyü ardından SHU'nun görev için gerekçe sunduğu bir çerçeve sağlamayı ve ardından görevin kendisini içerir.
🧶Çözüm odaklı odaklı görevl görevlerin çok çeşitli problem durumlarında etkili olduğu gösterilmiştir. Ancak SHU için önemli olan, müracaatçının koşulları ve güçlü yönleri ile belirlenen görevler arasında iyi bir uyum bulmaktır.
🧶SHU görevin müracaatçı için anlamlı görünüp görünmediğine ve müracaatçının görevler için hazır olup olmadığına karar vermelidir.
🧶Görev çerçevesi; müracaatçıların diline değerlerine, inançlarına,hedeflerine, istisnalarına, güçlü yönlerine veya algılarına göre kendi durumları için referans çerçevelerine dayanmaktadır. Görevler görüşme sırasında toplanan bilgileri temel alır.
🧶SHU "Bu konuda sizinle aynı fikirdeyim..." veya "Çünkü inanıyorsunuz..." veya "Madem öyle istiyorsunuz." gibi ifadelerle mümkün olduğunca müracaatçının kelimelerini ve cümlelerini görev çerçevesine dahil etmelidir.
🧶Görevler iki ana kategoriye ayrılır: gözlem görevleri & davranışsal görevler.
🧶Gözlem görevleri; SHU görüşmede toplanan bilgilere dayanarak, müracaatçının hayatının, çözüm oluşturmada faydalı olabilecek belirli bir yönüne dikkat etmesini önerir.
🧶Davranışsal görevler; Müracaatçının gerçekten bir şeyler yapmasını, bir çözüm oluşturmada yararlı olacağına inanılan belirli eylemleri gerçekleştirmesini gerektirir.
İlk Oturum Görevi
💠Kriz durumlarındaki müracaatçılar çoğu zaman kendileri için hiçbir şeyin yolunda gitmediğini ve hayatlarının kontrolünü kaybettiklerini hissederler.
💠İlk oturum görevi müracaatçıların dikkatini problemler veya başarısızlıklar yerine iyi yaptıkları bir şeye yeniden odaklamalarına yardımcı olur. Bu odak değişikliği, onların hayatlarında hala yolunda giden bir şeylerin olduğunu fark etmelerine ve böylece yaşam durumları üzerinde bir miktar kontrol hissine sahip olmalarına yardımcı olur.
💠İlk oturum görevi aynı zamanda yaşamlarındaki sorunsuz alanlara, güçlü yönleri ortaya çıkarmaya ve hayatının kendisi için işe yarayan alanlarına, seçeneklere ve çözümlere odaklanmaya yönlendirir.
💠Bu görev ilk oturumun sonunda oluşturulur. İlk oturum görevi belirsiz bir şekilde tanımlanmış sorunları sunan ve klinisyenin bunları daha somut ve spesifik olarak tanımlama girişimine yanıt vermeyen müracaatçılar için özellikle yararlıdır ve müracaatçıların oturumlara devamlılığını sağlarlar.
💠Odağı geçici olarak geçmişten bugüne ve dolayısıyla geleceğe kaydırmak için tasarlanır.
💠Bir sonraki buluşmamıza kadar sizden aile ilişkilerinizi gözlemlemenizi istiyorum. Böylece bir dahaki sefere bana ailenizde olmaya devam etmesini istediğiniz şeyleri anlatabilirsiniz.
Farklı Bir Şey Yap Görevi
🛡️ Bu görev bir kişinin başka bir kişinin sorunlu durumu düzeltmek için her şeyi denediğine inandığı durumlarda kullanılabilir. Sorunu defalarca başarısız yollarla çözmeye çalışan kişi, tekrarlayan davranışlarda takılıp kalır.
🛡️ "Farklı bir şey yap" görevi çok temel bir önermeye dayanmaktadır; Müracaatçının daha önce yapmadıkları bir şeyi yapmalarını ve denedikleri tekrarlayan başarısız çözüm girişimlerinden farklı bir şey yapmalarını savunur.
🛡️Bir sonraki görüşmemize kadar kızınızı sigara içerken yakaladığınızda farklı bir şey yapmasını istiyorum.
Güncel Başarıları Takip Etme
⚫ İstisnalar ve hedefler belirlendikten sonra güncel başarılar takip edilir.
⚫Ölçeklendirme sorularından devam edilir.
⚫ Şimdi ile bir sonraki buluşmamız, arasında dikkatinizi vermenizi ve 1'den 10'a kadar olan ölçekte bir puan yukarı çıktığınızda bunun gerçekleşmesi için ne yaptığınıza dikkat etmenizi istiyorum.
⚫ Bu görevin amacı müracaatçıların sahip oldukları beceri ve yeteneklere odaklanmalarına ve bunları durumlarını iyileştirmek için kullanmalarına yardımcı olmaktır.
• Davranışları ile olumlu sonuçlar arasındaki bağlantıları ne kadar çok fark ederlerse durumları üzerinde kontrol sahibi olma olasılıkları da o kadar artar.
Varsayım Sorularının Kullanımı
⬛Müracaatçı istisnaları belirleyebilir ancak bu olaylar üzerinde kendisinin hiçbir kontrolü olmadığına inanabilir. Bu da hedef belirlemeyi zorlaştırır.
⬛Müracaatçının durumla ilgili ne tahmin ettiğini değerlendirir, SHU daha sonra müracaatçının istisnaları görevlere ve kurallara dönüştürmesine yardımcı olur.
⬛Müracaatçı bilmiyorum dediğinde öncelikle geriye yaslanmak, müracaatçının cevap vermesini beklemek gerekir.
⬛Bildiğini varsaysak ne derdin?
⬛ Peki bu soruyu eşine/arkadaşına vb. sorsam onlar ne derdi?
⬛ Eğer bir fikrin olsaydı, eğer tahmin edebiliyor olsaydın hayatında ne değişirdi?
⬛ Ailem hayatıma karışmasın istiyorum.
⬛ Eğer karışmıyor olsalardı, bunun sana etkisi ne olurdu?
⬛Yaptığım şeyler hakkında ailemle daha rahat konuşurdum.
⬛Kendinle ilgili şeyleri ailenle daha rahat konuşmak istiyorsun (olumlu amaç) Evet, bunu isterdim.
⬛ Onlarla konuşurken ne yapıyor olsan daha rahat hissederdin kendini? (spesifik görev)
Mucize gerçekleşmiş gibi davranmak
🛑 Bu görev müracaatçıdan bir mucizenin gerçekleştiğini ve kriz çözülmüş gibi davranacağı bir gün belirlemesini ister.
🛑SHU müracaatçıyı mucize gerçekleşseydi yapacağı her şeyi yapmaya ve kendisinde neyin farklı göründüğünü ve diğer insanların bu farklılıklara nasıl tepki verdiğini takip etmeye teşvik etmelidir.
🛑 Bu stratejinin amacı müracaatçıların normalde sahip olmayacakları şekilde iyi duygulara ve başarılara sahip olmaları için bir nedene sahip olmalarıdır.
🛑 Müracaatçıların iyi duygu, düşünce ve davranışları deneyimleyebilmeleri için bir mucizenin gerçekleşmesini beklemelerine gerek yoktur.
🛑Bu görev danışanların arzu ettikleri bir "fanteziyi" gerçeğe dönüştürebileceklerini öğrenmelerine olanak sağlar.
🛑Gelecek hafta bir gün seç kendine ve bu mucize gerçekleşmiş gibi davran ve nelerin farklı olduğunu inceleyelim.
Sonlandırma
🪙 Sonlandırma için önemli bir kriter, müracaatçının tüm sorunlarının çözülmesi yerine, önceki işlevsellik düzeyine geri dönmesidir. Bunun yerine, belirli bir hedefe ulaşma, sonlandırma kriteri olarak tanımlanır.
🪙SHU sonlandırma aşamasında müracaatçıların hedeflerini gözden geçirmelerine, sonlandırmaya hazır olup olmadıklarını değerlendirmelerine ve gelecekteki olası aksaklıkları tahmin etmelerine yardımcı olur. Süreçte ölçeklendirme soruları sıklıkla kullanılmaktadır.
🪙Sonlandırmadaki birincil görev, müracaatçıların ilerlemelerini ve değerlendirmelerini yapmalarıdır. Müracaatçıların kendi eylemlerini başarılı sonuçlara bağlayabilmeleri için kendileri için neyin işe yaradığını bilmeleri önemlidir.
🪙Böylece hayat artık onların kontrolleri dışında gelişen krizler silsilesi olmaktan çıkar. Çözüm üretme sürecine aktif olarak katılabilir, deneyim sonucunda beceri ve yeterliliklerini geliştirebilirler. Müracaatçıların güçlü yönleri tanınır ve övgü kullanılır.
İzleme
📊 Kriz müdahalesinin sona ermesinden bir süre sonra, SHU mümkün olduğunca, müracaatçının ne kadar iyi durumda olduğunu görmek için temasa geçmelidir.
📊 İzleme müracaatçının devam eden başarılarını, çözümlerini ve güçlü yönlerini desteklemeye ve pekiştirmeye yardımcı olabilir.
📊 Ayrıca izleme görüşmesi sırasında, müracaatçının talep etmesi halinde SHU daha uzun süreli klinik çalışma için sevk yapabilir.
🔚7. Hafta🔜
Psikolojik Dayanıklılık
📑Zor yaşamsal tecrübeler karşısında kişinin kendini toparlama gücü olarak tanımlanır.
📑 Sadece doğuştan gelmez, öğrenilebilir, geliştirilebilir.
📑 Kişisel özellikler, çevresel ve sosyal etkenlerin bileşiminden oluşur.
📑Kriz durumlarını ele alırken; eksiklik temelli yaklaşımdan güç ve dayanıklılık odaklı yaklaşıma dönüşüm vardır.
Psikolojik Dayanıklılık- Bambu metaforu
🏹Boyut/Büyüklük/Güçlü olmak önemli değil
🏹Eğil ama kırılma
🏹Kökleri güçlü ama esnek ol
🏹Dayanıklılık, zaman gerektiren, devam eden bir süreçtir.
🏹Bağlantıda kalmak/uyumluluk önemli
Psikolojik Dayanıklılık
🎙️ Dayanıklılık hiç stres veya zorluk hissedilmeyecek anlamına gelmez.
🎙️ Dayanıklılığa giden yol çoğunlukla stresten geçer.
🎙️ APA: Kasları geliştirmek gibi dayanıklılık geliştirmek zaman ve yönelmişlik gerektirir.
🎙️ Ustalık geliştirmek için bol pratik gerektirir.
🎙️Yüksek/kronik stres veya travma, özellikle birden fazla tekrarlanan travma olayı, zamanla dayanıklılığı azaltma eğilimindedir. Travma beyinde sıkışıp kalma halidir ve kişiyi sürekli olarak yüksek alarma veya savaş ya da kaç moduna sokar.
Psikolojik Dayanıklılık
🎙️Dayanıklılık kişisel bir süreçtir.
🎙️ Dayanıklılık yaşamın birçok alanında farklı düzeylerde kendini gösterebilir.
🎙️ Sabit olmaktan çok süreklilik gösterir.
🎙️ Dayanıklılık, etkileşimlere ve çevreye bağlı olarak zamanla değişebilir.
🎙️ Dayanıklılık, stresle daha olumlu bir şekilde başa çıkmaya yardımcı olur.
Dayanıklılık türleri; Genie Joseph
🌷Doğal (Natural)
🌺Doğuştan gelir
🌺Yaşam gücü
🌺İyimserlik vb.
🌺Küçük çocuklar;
🌺Oyun sırasında keşfederler.
🔥Uyarlanabilir (Adaptive)
🔥Deneyerek öğrenme
🔥Olaylar öğrenmeye değişmeye ve uyum sağlamaya ittiğinde gelişir.
🔥Zorlu olaylarla başarılı bir şekilde başa çıkmak ve bunlardan anlam bulmak, dayanıklılığı güçlendirebilir, ancak bu her zaman böyle değildir.
🔥Sosyal süreçler ve kültüre yapılar önemlidir.
🌀Geri kazanılan (Restored)
🌀Öğrenilmiş dayanıklılık
🌀Dayanıklılığına yardım eden şeyleri öğrenme ve hayatına geçirme
🌀Doğal dayanıklılığın restore edilmiş hali
Dayanıklı Kişilerin Genel Özellikleri
🍀Değişimleri bir fırsat ya da meydan okuma görürler.
🍀 Kararlılık gösterirler.
🍀Kendi limitlerinin farkındadırlar.
🍀Diğerlerinden yardım alırlar ancak buna güvenmezler.
🍀 Sağlam kişisel ve kollektif hedefleri vardır.
🍀 Öz-yeterlilikleri vardır.
🍀 Geçmiş deneyimler ve başarılardan bilgi ve motivasyon çıkarırlar.
🍀 Gerçekçi bir şekilde kontrol algıları ve seçenekleri vardır.
🍀 Negatif duyguları tolere edebilirler.
🍀 Tutarlı, sabırlı ve eylem odaklı kişilerdir.
🍀Mizah anlayışı
🍀Değişime uyum sağlama
🍀İyimserlik
🍀 İnanç
Düşük dayanıklılığın sonuçları ;
🌼 Depresyon/depresiflik
🌼Demoralize olma
🌼 Kurban olma
🌼Umutsuzluk
🌼 Kopuk/bağlantısız
🌼 Yorgun/tükenmiş
🌼Stresli
🌼 Devam etme zorluğu
Psikolojik sağlamlığı arttırmak için;
🐰 Gerçekçi planlar yapabilme kapasitesine sahip olmak.
🐰Bu planları gerçekleştirebilmek.
🐰Duyguları ve dürtüleri sağlıklı bir şekilde etkili bir şekilde yönetebilmek.
🐰İyi iletişim becerilerine sahip olmak.
🐰 Güçlü yönlere ve yeteneklere güvenmek.
🐰 İyi problem çözme becerisine sahip olmak.
🐰Güçlü yönlerinizi fark edin (Örneğin, güçlü yönler listesi) (İyi olduğum neler var?)
🐰En zor zamanlarınızda sizi ne koruyor? (Kaynaklarınızı keşfedin)
🐰 En son ne zaman kötü bir şey yaşadığınızı ve sizi neyin tekrar ayağa kaldırdığını tespit edin. Bununla nasıl başa çıkmıştım sorusunu sorun.
🐰Sosyalleşmenin koruyucu bir faktör olduğunu hatırlayın ve sevdiklerinizle geçirebileceğiniz zamanlar oluşturun.
🐰Size iyi gelen rutinler oluşturun. (İyi gelen kişiler, kitaplar, şarkılar, filmleri yakınlarınızda bulundurun ve ihtiyaç hissettiğinizde kullanın.)
🐰 Günlük rutininizde kendinizi ve bedeninizi takip edin ve neye ihtiyacınız olduğunuzu kendinize sorun.
🐰 İyi hissetmiyorum. Peki şu anda neye ihtiyacım var? (Kendinize alan oluşturmak)
🐰Gün içinde farkındalık anları oluşturmak (yemeğin tadını algılamaya çalışmak)
🐰Fiziksel egzersiz yapmak.
🐰 Meditasyon için zaman ayırmak.
🐰Zorlandığınızda durun ve yardım isteyin. Destekçiniz yoksa kendinize şefkat (öz-şefkat)
🐰Psikolojik destek
Dayanıklılığın 4S'i
🩹Kişisel dayanıklılık planı
🩹 Bölüm A'da birey, geçmişte üstesinden geldiği bir zorluk üzerine düşünür ve o dönemde yararlandığı Dört S'yi (destekler, stratejiler, sağduyu ve çözüm arayışı) tanımlar.
🩹Bölüm B, mevcut veya gelecekteki zorluklara karşı bir dayanıklılık planı oluşturmak için bu yanıtları kullanır.
Duyguların Değişkenliği (Metaforlar)
📚 İyi ya da kötü kalıcı değiller
📚 Başlangıcı ve sonu vardır. Ne kadar tutunmak istiyoruz?
📚 Dayanıklık katılıktan çok esnekliktir.
📚Dalgalar
📚 Mevsimler
Olumlu duyguları kullanma (Pozitif psikoloji)
🛖Özellikle zorlu veya stresli bir zamanın ortasında bile olumlu duyguları kontrol altına alma deneyimi.
🛖 1) Olumlu duygular zaman içinde sosyal, psikolojik ve fiziksel kaynaklar oluşturmaya yardımcı olur; bu da gelecekteki stres zamanlarında başa çıkma becerilerini geliştirmeye yardımcı olabilir.
🛖2) Olumlu duygular, stresli durumlarda psikolojik sıkıntıya karşı tampon görevi görebilecek kişisel kaynakların oluşturulmasına yardımcı olur. Olumsuz duyguların zararlı etkilerini ortadan kaldırabilir.
Olumlu Duyguları Günlük Olarak Artırmak
💛Mizah veya neşe kaynaklarını tanımlayın.
💛 Minnettarlığınızı ifade edin, birini ziyaret edin veya bir mektup yazın.
💛 Başarılarınızı listeleyin.
Anlamlı Faaliyetlere Katılmak
🦃 Gününüzde düzenli olarak anlamlı olan şeylere dikkat edin.
🦃Ne tür etkinlikleri anlamlı buldunuz?
🦃Sizi akışa sokan aktiviteleri belirleyin. (Yaptığınız keyifli şeyler zaman kavramını kaybetmenize neden olur.)
Yaşam Hedefleri Belirleme
🪀Yenilenebilir veya esnek mi?
🪀Elde edilebilir mi?
🪀 Gerçekçi mi? (benzer bir şey başarılmış mı?)
🪀Bir temeli var mı?
🪀 Kişinin değerleriyle uyumlu mu?
🪀Ölü insan hedefleri & yaşayan insan hedefleri (olumsuz/olumlu)
🪀Yapmak istediklerinizi ertelemek yerine küçük adımlardan başlayın. Ulaşılmaz gibi görünen o büyük hedefler yerine "Bugün başarabileceğim, gitmek istediğim yere beni ulaştıracak ne yapabilirim?" sorusu üzerinde çalışın.
Strese karşı gevşeme teknikleri (Benson);•
🔫 Derin diyafram nefesi.
🔫Huzur ya da sakinlik gibi rahatlatıcı bir kelimeye odaklanmak.
🔫 Huzurlu/güvenli bir yeri canlandırmak
🔫 Tekrarlanan dualarla/dileklerle meşgul olmak.
🔫 Yoga, meditasyon gibi fiziksel teknikler kullanmak
Huzurlu/Güvenli Bir Yer (İmgeleme)
🫀Kendinizi rahat ve güvende hissettiğiniz bir yer hayal edin. Bu yer daha önce gittiğiniz, bildiğiniz bir yer olabileceği gibi hayali bir yer de olabilir. Önemli olan kendinizi rahat hissedeceğiniz bir yer olması.
🫀Güvenli yerinizi gözünüzün önüne getirin ve orada olduğunuzu düşünün. Orada olmasını istediğiniz her şeyi orada hayal edebilirsiniz. Kendinizi orada görebiliyor musun?
🫀Çevrenize bakın. Neler görüyorsunuz? Değişik renkleri fark edin. Onlara dokunduğunuzu hayal edin. Bu size neler hissettiriyor?
🫀Neler duyabiliyorsunuz? Yüzünüzde güneşin ılıklığını, rüzgarın değmesini vb. hissedebiliyor musunuz?
🫀Nasıl bir koku alıyorsunuz?
🫀Dilerseniz yalnız olabilirsiniz bu yerde, dilerseniz yanınıza birini davet edebilirsiniz.
🫀Yanınızda birini isterseniz, çok sevdiğiniz birinin ya da bir kahramanın güvenli yerinizde sizinle birlikte olduğunu hayal edin.
🫀Hayalinizde etrafınıza tekrar iyice bakın.
🫀Hayalinizdeki bu yere bir isim verin.
🫀Güvenli ve rahat ortamınızı yavaşça keşfederken, rahatlama hissinin keyfini çıkarın. Hazır olduğunuzda,gözlerinizi yavaşça açın ve şimdiye dönün. Her zaman burası sizin güvenli yeriniz olacak, mutlu ve rahat hissetmek istediğiniz zamanlarda burada olduğunuzu hayal edin. Daha sonra kendinizi gergin ve kaygılı hissettiğiniz durumlarda bu yeri ve ona verdiğiniz ismi tekrar hayal ederek kendinizi rahatlatabilirsiniz.
Narrative Writing (Dışavurumcu yazım)
🥁Bir şey hakkında düşünmeden edemiyorsanız (Ruminasyon) bir ay boyunca her gün 15 dakika boyunca serbest yazın. Hikayenizin zamanla nasıl değiştiğine veya bakış açınızın her seferinde nasıl netleştiğine dikkat edin. Olayı değil ama nasıl yorumlandığını değiştirir.
🥁 Yazının bir anlamı olmasına gerek yok.
🥁 Bir anı üzerinden başlanılabilir.
🥁 Yazılarda umut ışıklarını bulun.
Öz şefkat-Deborah Serani
🪝Gerçekleri belirle
🪝Utanç/suçluluğu ait olduğu yere koy; sorumluluk al ama kendini hırpalama
🪝Yeniden çerçevelendir
🪝Kendine zaman tanı
Öz şefkat-Deborah Serani
🛰️Diyelim ki arabanızla kaza yaptınız ve yaralandınız. Bir süre işe gidemediniz.
🛰️Gerçekleri belirle; İlk adım, travmatik stresi büyütmeden basitçe bahsetmek veya onun hakkında konuşmayı içerir. Örneğin, kendinize şöyle diyebilirsiniz: "Arabamı mahvettim ve yaralandım. Ancak yardım çağırmayı başardım, tedavi aldım ve arabamı tamir ettirebildim.
🛰️Utanç/suçluluğu ait olduğu yere koy; sorumluluk al ama kendini hırpalama; Kendinizi suçlamak yerine basitçe şöyle diyebilirsiniz: "Tamam, arabamı mahvettim. Böyle şeyler olabilir. Karanlıktı ve bu bir kazaydı. Ben iyiyim."
🛰️Yeniden çerçevelendir; olayı zihninizde yeniden çerçevelemeyi ve yeniden değerlendirmeyi içerir. Bu aynı zamanda gümüş astarı aramak olarak da bilinebilir. Her şey daha kötü olabilirdi. Ciddi şekilde yaralanabilir veya başka birine zarar verebilirdiniz. Yeniden çerçevelemé, durumun iyi tarafını aramayı ve minnettar olacak bir şeyler bulmayı içerir.
🛰️Kendine zaman tanı; son adım, travmadan sonra iyileşmek ve uyum sağlamak için kendinize biraz zaman vermeyi içerir.
Yararsız Düşüncelere Karşı Durmak
🐼Strese girdiğinizde ne düşündüğünüzü yazın ve şu soruları sorun:
🐼 Olabilecek en kötü şey nedir ve bundan kurtulabilir misiniz?
🐼 Olabilecek en iyi şey nedir?
🐼 Benzer durumda olan bir arkadaşınıza ne söylerdiniz?
🐼 Bu şekilde düşünmek benim daha iyi hissetmeme yardımcı olacak mı?
🐼Bu şekilde düşünmek benim bu durumla baş etmeme faydalı olacak mı?
🐼 Bu şekilde düşünmek benim yaşam amaçlarıma ulaşmama faydalı olacak mı?
Olumlu İçsel Konuşma /Olumlu Öz Konuşma
🐕Olumlu içsel konuşma, kendimizle kabul, sevgi ve öz şefkat dolu bir yerden, yargılamadan konuşmayı içermektedir.
🐕Olumsuz öz konuşma kendimizin ve yaşamımızın olumsuz ve faydasız yönlerine odaklanmamıza yol açar. Bu nedenle iyi hissetmemizi ve kendimize yardımcı olacak adımlar atmamızı engeller.
🐕Bunu aşacağım. Şu anda hissettiğimden daha güçlüyüm.
🐕Bu geçici bir durum.
🐕Bunu halledebilirim.
🐕Kendime şefkatli davranacağım.
🐕Ben sevgiye ve saygıya layığım.
🐕Öfkeyi ve korkuyu bırakıp sevgi ve neşeye izin verebilirim.
🐕Ne olursa olsun iyi olacağım.
🐕Elimden gelenin en iyisini yapıyorum.
🐕Adım adım ilerleyeceğim.
🐕Bu kendimi geliştirmem için bir fırsat.
Tükenmişlik yaşayan klinisyenler için öz bakım planı:
🏋🏻♂️ Egzersiz yapmak.
🏋🏻♂️ Yalnızlığa/sessizliğe zaman ayırmak
🏋🏻♂️Olumlu kendi kendine konuşma yapmak
🏋🏻♂️ Daha fazla dışarı çıkmak ve hayatı deneyimlemek.
🏋🏻♂️ Başarısızlıklardan ders almak.
🏋🏻♂️ Hem mizah hem de merak geliştirmek.
🏋🏻♂️ Kendiniz ve müracaatçı için gerçekçi beklentiler oluşturmak
Ferdi Yıldız Tarafından Hazırlanmıştır
Yorumlar
Yorum Gönder